Ciekawostki
Ciekawostki z księgowości, których nikt Ci nie powie na studiach.
Księgowość ma ponad pięć tysięcy lat i całkiem sporo absurdów. Zebraliśmy te, które naprawdę robią wrażenie.
Wiedza, która się przyda na imprezie
12 rzeczy, o których nie miałeś pojęcia
Pierwszy podręcznik księgowości napisał mnich
W 1494 roku włoski mnich i matematyk Luca Pacioli opisał w swojej książce system podwójnego zapisu — do dziś podstawę całej księgowości. Nie wymyślił go (kupcy w Wenecji stosowali go wcześniej), ale pierwszy go spisał i rozpropagował. Bywa nazywany „ojcem rachunkowości”.
Księgowy uczył matematyki Leonarda da Vinci
Luca Pacioli przyjaźnił się z Leonardem da Vinci i uczył go matematyki. Leonardo odwdzięczył się, rysując ilustracje do innej książki Pacioliego, o proporcjach. Renesansowy geniusz i księgowy przy jednym stole.
„Debet” i „kredyt” nie znaczą minus i plus
Oba słowa pochodzą z łaciny: „debet” to „jest winien”, a „credit” — od „credere”, czyli „ufać, powierzać”. To nie „odjąć” i „dodać”, tylko dwie strony każdej operacji: winien i ma. Stąd cały pomysł podwójnego zapisu.
Pismo wynaleziono po to, żeby liczyć
Jedne z najstarszych zapisków ludzkości to gliniane tabliczki z Mezopotamii sprzed ponad 5000 lat — rejestry zboża, bydła i pracy. Zanim ktokolwiek zapisał wiersz czy modlitwę, ludzie zapisywali, kto komu ile jest winien.
„Bilans” to po prostu waga
Słowo pochodzi od włoskiego „bilancia” — waga o dwóch szalkach. Bilans zawsze musi się równoważyć: to, co firma ma, równa się temu, skąd to wzięła. Dwie szalki, które muszą pokazać to samo.
W Anglii płaciło się podatek od okien
Od 1696 do 1851 roku wysokość podatku od domu zależała od liczby okien. Efekt? Ludzie masowo zamurowywali okna, żeby płacić mniej. W starych brytyjskich budynkach do dziś widać zamurowane, ślepe okna.
Car kazał płacić podatek od brody
Piotr Wielki w 1698 roku wprowadził w Rosji podatek od noszenia brody — chciał zmusić szlachtę do golenia się na modłę zachodnią. Kto zapłacił, dostawał specjalny żeton z napisem, że „za brodę uiszczono”.
VAT wymyślił jeden francuski urzędnik
Podatek od wartości dodanej (VAT) zaprojektował w 1954 roku francuski urzędnik Maurice Lauré. Pomysł okazał się tak skuteczny, że dziś w tej czy innej formie stosuje go około 170 krajów świata.
Beatlesi nagrali piosenkę o 95% podatku
W piosence „Taxman” z 1966 roku George Harrison protestował przeciw brytyjskiej stawce podatku dla najlepiej zarabiających, która sięgała 95%. Stąd wers „one for you, nineteen for me” — jedna część dla ciebie, dziewiętnaście dla urzędu.
W Polsce VAT na bułkę zależał od terminu przydatności
Przez lata stawka VAT na pieczywo i wyroby ciastkarskie zależała od tego, jak długo produkt nadawał się do spożycia — ta sama bułka mogła być opodatkowana różnie, bo dłużej „wytrzymywała” na półce. Ten absurd zniknął dopiero w 2020 roku wraz z nową matrycą VAT, która ujednoliciła stawkę.
„Audyt” znaczy dosłownie „słuchać”
Słowo pochodzi od łacińskiego „audire” — słuchać. Dawniej rachunki sprawdzano, czytając je na głos przed osobą, która ich słuchała i wychwytywała błędy. Dziś audytor już nie musi nadstawiać ucha, ale nazwa została.
Podatek liczysz w złotówkach, fakturę w groszach
W Polsce kwoty podatku zaokrągla się do pełnych złotych — końcówki poniżej 50 groszy w dół, od 50 groszy w górę. Ale już pojedynczą fakturę rozliczasz co do grosza. Dwa różne światy dokładności w jednym rozliczeniu.