Ulga na start, preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus — jaki druk i kod ZUS na każdym etapie
Na start składasz ZUS ZZA z kodem 05 40, po uldze ZUS ZWUA i ZUS ZUA z kodem 05 70, po preferencyjnym ZUS zgłoszenie z kodem 05 10 albo 05 90. Jaki druk i kod złożyć na każdym etapie i do kiedy, także przy Małym ZUS Plus.
Zespół Qkwit, · 6 min czytania
Każdy etap składek w nowej firmie zaczyna się od zgłoszenia w ZUS: na innym druku i z innym sześciocyfrowym kodem, po którym ZUS rozpoznaje, jakie składki płacisz (w drukach to pole „kod tytułu ubezpieczenia”). Poniżej znajdziesz, co złożyć na starcie, po uldze na start, po preferencyjnym ZUS (niższych składkach społecznych przez 24 miesiące po uldze na start) i przy przejściu na Mały ZUS Plus, oraz do kiedy. Ile zapłacisz na każdym etapie, policzysz w kalkulatorze ZUS, a warunki i limity każdego etapu opisujemy osobno.
Druki i kody ZUS w skrócie
Potrzebujesz trzech druków: ZUS ZZA (zgłoszenie tylko do ubezpieczenia zdrowotnego), ZUS ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego) i ZUS ZWUA (wyrejestrowanie z ubezpieczeń, czyli zamknięcie poprzedniego kodu).
| Etap | Co składasz | Kod | Termin |
|---|---|---|---|
| Ulga na start | ZUS ZZA | 05 40 00 | 7 dni od rozpoczęcia działalności |
| Preferencyjny ZUS po uldze na start | ZUS ZWUA z kodem 05 40 00, potem ZUS ZUA | 05 70 00 | 7 dni od pierwszego dnia po uldze |
| Duży ZUS po preferencyjnym | ZUS ZWUA z kodem 05 70 00, potem ZUS ZUA | 05 10 00 | 7 dni od końca 24 miesięcy |
| Mały ZUS Plus | ZUS ZWUA z dotychczasowym kodem, potem ZUS ZUA | 05 90 00 | 31 stycznia albo 7 dni od dnia, od którego spełniasz warunki |
Kody w tabeli dotyczą osoby bez emerytury, renty i orzeczenia o niepełnosprawności. Gdy masz któreś z nich, zmieniają się dwie ostatnie cyfry, a przy rencie z tytułu niezdolności do pracy także początek kodu: 05 72 zamiast 05 70, 05 12 zamiast 05 10 i 05 92 zamiast 05 90.
Ulga na start: zgłoszenie ZUS ZZA
W czasie ulgi na start nie podlegasz ubezpieczeniom społecznym, ale ubezpieczeniu zdrowotnemu tak. Dlatego zgłaszasz się tylko do zdrowotnego: na druku ZUS ZZA, z kodem 05 40 00, w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności. ZZA możesz dołączyć do wniosku o wpis do CEIDG, kiedy zakładasz firmę.
Z ulgi skorzystasz, gdy zakładasz działalność pierwszy raz albo co najmniej 60 miesięcy po jej ostatnim zawieszeniu lub zamknięciu. Drugi warunek dotyczy byłego pracodawcy: nie możesz wykonywać dla niego tego samego, co u niego na etacie w tym lub poprzednim roku kalendarzowym. Składkę zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca, a jej wysokość zależy od formy opodatkowania.
Ile trwa ulga na start i co złożyć po 6 miesiącach
Ulga trwa sześć pełnych miesięcy kalendarzowych i kończy się ostatniego dnia szóstego z nich. Przy starcie pierwszego dnia miesiąca ten miesiąc jest pierwszym z sześciu, przy starcie w trakcie miesiąca liczenie zaczyna się od następnego, więc firma założona 7 lutego 2026 roku ma ulgę do 31 sierpnia 2026 roku. Zawieszenie działalności tego okresu nie wydłuża, bo miesiące zawieszenia też się wliczają.
Po uldze składasz dwa druki. ZUS ZWUA zamyka kod 05 40 00, a ZUS ZUA z kodem 05 70 00 zgłasza Cię do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego na preferencyjnym ZUS. ZUA składasz w ciągu 7 dni od dnia, w którym powstaje obowiązek ubezpieczeń, czyli od pierwszego dnia po uldze. Zamiast preferencyjnego ZUS możesz wybrać duży ZUS (05 10 00).
Preferencyjny ZUS: kod i koniec po 24 miesiącach
Na preferencyjnym ZUS masz kod 05 70 00 przez 24 pełne miesiące kalendarzowe. Jeśli zgłaszasz się w trakcie miesiąca, liczenie zaczyna się od następnego, a zawieszenie działalności nie zatrzymuje licznika. Przy uldze do 31 sierpnia 2026 roku preferencyjny ZUS trwa do sierpnia 2028 roku.
Po 24 miesiącach niższa składka się kończy. Bez zgłoszenia do Małego ZUS Plus od następnego dnia płacisz duży ZUS. W ciągu 7 dni od końca okresu składasz ZUS ZWUA z kodem 05 70 00: w polu kodu przyczyny wyrejestrowania wpisujesz 600, a jako datę wyrejestrowania pierwszy dzień po okresie preferencyjnym. Do tego ZUS ZUA z kodem 05 10 00, a jeśli od tego dnia spełniasz warunki Małego ZUS Plus, z kodem 05 90 00.
Mały ZUS Plus: kod i zgłoszenie do 31 stycznia
Mały ZUS Plus to składki społeczne liczone od dochodu. Przysługuje, gdy przychód firmy w poprzednim roku nie przekroczył ustawowego limitu (przy krótszej działalności limit jest proporcjonalnie niższy), a firma działała w tamtym roku co najmniej 60 dni. W pierwszym roku działalności go więc nie wybierzesz. Wyklucza go między innymi prawo do preferencyjnego ZUS, praca dla obecnego lub byłego pracodawcy w tym samym zakresie co na etacie w tym lub poprzednim roku i wykorzystane już 36 miesięcy Małego ZUS Plus w bieżącym okresie 60 miesięcy prowadzenia firmy (miesiące sprzed 2026 roku się nie liczą). Mały ZUS Plus wybierzesz dopiero po preferencyjnym ZUS: dopóki masz prawo do preferencyjnych składek, Mały ZUS Plus Ci nie przysługuje.
Zgłaszasz się na ZUS ZUA z kodem 05 90 00. Jeśli płacisz duży ZUS, najpierw zamykasz kod 05 10 00 na ZUS ZWUA. Termin zależy od tego, od kiedy spełniasz warunki:
- od stycznia: do 31 stycznia; gdy ten dzień wypada w weekend, do najbliższego dnia roboczego (w 2026 roku do 2 lutego),
- od innego miesiąca, na przykład od dnia po preferencyjnym ZUS, albo gdy zakładasz lub wznawiasz firmę po 24 stycznia: 7 dni od dnia, od którego spełniasz warunki.
Gdy nie zgłosisz się w terminie, Mały ZUS Plus nie przysługuje Ci do końca roku. Kolejna szansa to 31 stycznia następnego roku, jeśli nadal spełniasz warunki.
Błędny kod w zgłoszeniu — jak go poprawić
Kodu nie zmienisz korektą zgłoszenia ani drukiem ZUS ZIUA (zmiana danych identyfikacyjnych, na przykład nazwiska). Składasz ZUS ZWUA i w części IV „Wyrejestrowanie z ubezpieczeń” wpisujesz w polu 01 błędny kod z pierwszego zgłoszenia, a w polu 02 datę, od której to zgłoszenie obowiązywało. Potem składasz nowe ZUS ZUA z właściwym kodem i tą samą datą. Błąd poprawiasz w ciągu 7 dni od jego zauważenia.
Przy Małym ZUS Plus błędny kod ma jeszcze jeden skutek. Zgłoszenie z innym kodem dla przedsiębiorców, na przykład 05 10 00 zamiast 05 90 00, ZUS traktuje jako rezygnację z ulgi. Do końca stycznia możesz je wycofać i zgłosić się z kodem 05 90 00. Ponowne zgłoszenie po terminie, nawet z datą od stycznia, nie daje prawa do ulgi w tym roku.
Najczęstsze pytania
Czy rezygnację z ulgi na start można cofnąć?
Nie. Rezygnujesz tymi samymi drukami co po końcu ulgi (ZUS ZWUA i ZUS ZUA), a po zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych nie wrócisz do niewykorzystanych miesięcy. Ponownie skorzystasz z ulgi po 60 miesiącach od zamknięcia lub zawieszenia działalności.
Czy do Małego ZUS Plus zgłaszam się co roku od nowa?
Nie, gdy już go płacisz i w kolejnym roku nadal spełniasz warunki. Zgłoszenie z kodem 05 90 00 zostaje, a co roku w części II deklaracji ZUS DRA (miesięcznego rozliczenia składek) za styczeń podajesz przychód, dochód, formę opodatkowania i podstawę składek.
Gdzie złożę te druki?
ZUS ZZA albo ZUS ZUA możesz dołączyć do wniosku o wpis do CEIDG przy zakładaniu firmy. Przejście na Mały ZUS Plus zgłosisz przez zmianę danych w CEIDG na biznes.gov.pl. Każdy z tych druków złożysz też w PUE/eZUS (koncie firmy na stronie ZUS).
To nie jest porada podatkowa ani z zakresu ubezpieczeń społecznych — stan przepisów na 2026 rok, aktualne kwoty i limity warto zawsze zweryfikować na zus.pl przed podjęciem decyzji.
Qkwit pokazuje w terminach Twojej firmy koniec ulgi na start i preferencyjnego ZUS oraz termin zgłoszenia do Małego ZUS Plus, a składki liczy według etapu, na którym jesteś.
